UPI MDR Charge: એક ઑનલાઇન કંપનીએ કેમ લીધો પેમેન્ટ બંધ કરવાનો નિર્ણય

UPI મારફતે પેમેન્ટ સ્વીકારવાના ખર્ચને લઈને ઑનલાઇન માર્કેટપ્લેસ કંપનીઓમાં ચિંતા ઊભી થઈ હોવાનું સામે આવ્યું છે. ઔદ્યોગિક સામાન વેચતા ઑનલાઇન માર્કેટપ્લેસ ‘ન્યૂકોન્સ’ (Pneucons)એ UPI પેમેન્ટ સ્વીકારવાનું બંધ કરવાની જાહેરાત કર્યાની વિગત મળી છે. કંપનીનો દાવો છે કે મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ એટલે કે MDRના ખર્ચને કારણે ઓછા કમિશનવાળા વ્યવહારોમાં નફાનું માર્જિન નોંધપાત્ર રીતે ઘટે છે.

અહેવાલ મુજબ, કંપનીએ 10 ઑક્ટોબર, 2026થી પોતાના પ્લેટફોર્મ પર UPI પેમેન્ટ લેવાનું બંધ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. જોકે, આ સમાચાર એક કંપનીના નિર્ણય અંગે છે. તેને સમગ્ર UPI સેવા બંધ થવા અથવા તમામ ઑનલાઇન કંપનીઓ UPI સ્વીકારવાનું બંધ કરી રહી હોવાના અર્થમાં સમજવો નહીં.

₹2,000થી વધુના મર્ચન્ટ પેમેન્ટ પર ચાર્જ

15 ઑક્ટોબર, 2026થી ₹2,000થી વધુના પર્સન-ટુ-મર્ચન્ટ UPI વ્યવહારો પર 0.4 ટકાનો MDR ચાર્જ લાગવાનો છે. આ ચાર્જ ગ્રાહક પાસેથી નહીં, પરંતુ પેમેન્ટ સ્વીકારતા મર્ચન્ટ પાસેથી લેવામાં આવશે.

ઓછા કમિશનવાળા બિઝનેસમાં ખર્ચની અસર વધુ

કંપનીએ જણાવ્યું છે કે તેમને ઑર્ડર પર ટેક્સ પહેલાં આશરે 0.5 ટકાનું કમિશન મળે છે. આવા બિઝનેસમાં પેમેન્ટ સ્વીકારવા માટેનો ખર્ચ ઑર્ડરની કુલ રકમ પર ગણાય, તો કમિશનની સરખામણીમાં તેનો હિસ્સો મોટો બની શકે છે. કંપનીના જણાવ્યા મુજબ, UPI પરનો MDR ચાર્જ તેના માર્જિનનો મોટો ભાગ લઈ જાય છે. તેથી પેમેન્ટ સ્વીકારવાનું આ માધ્યમ આર્થિક રીતે પોષાય તેમ ન હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે.

વેપારીઓને કેવી રીતે નુકસાન થાય છે?

ઉદાહરણ તરીકે સમજીએ તો, ₹10,000ના ઑર્ડરમાં કંપનીને 0.5 ટકાના દરે કમિશન મળે, તો તેની કમિશન આવક ₹50 થાય છે. ગ્રાહકની ચૂકવણીમાં 18 ટકા GST ઉમેરવામાં આવે, તો કુલ પેમેન્ટ ₹11,800 થાય છે. જો અહેવાલમાં જણાવ્યા પ્રમાણે આ સંપૂર્ણ ₹11,800 પર 0.4 ટકા MDR ગણાય, તો ચાર્જ ₹47.20 થાય છે. એટલે MDRનો ખર્ચ જ ₹50ની કમિશન આવકનો 94.4 ટકા હિસ્સો લઈ જાય છે. અન્ય ખર્ચ પહેલાં કંપની પાસે માત્ર ₹2.80 બચે છે. આ દર્શાવે છે કે ઑર્ડરની રકમ મોટી હોવા છતાં માર્કેટપ્લેસને મળતું કમિશન ઓછું હોય તો પેમેન્ટ પ્રોસેસિંગનો ખર્ચ તેની આવક પર ભારે પડી શકે છે. MDR ચાર્જ પર 18 ટકા GST લાગવામાં આવે તો ₹47.20ના MDR પર આ દરે GST ₹8.50 જેટલો થાય છે.

કંપનીના જણાવ્યા મુજબ, આ GSTનો ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ તરીકે દાવો કરી શકાય છે. જોકે, કરની રકમ પહેલાં ચૂકવવી પડતી હોવાથી તેની વર્કિંગ કેપિટલ પર અસર થાય છે. એટલે કરનો ક્રેડિટ ઉપલબ્ધ હોવા છતાં, તાત્કાલિક રોકડ પ્રવાહ પર દબાણ રહેવાનો કંપનીનો દાવો છે. મુખ્ય મુદ્દો એ છે કે કંપનીનું કમિશન માલની મૂળ કિંમત પર ગણાય છે, જ્યારે MDR ગ્રાહક દ્વારા ચૂકવાતી GST સહિતની કુલ રકમ પર ગણાતો હોવાનું જણાવાયું છે. ઉદાહરણમાં કંપનીની કમિશન આવક ₹10,000ના માલ પર આધારિત છે, પરંતુ પેમેન્ટ ખર્ચ ₹11,800 પર ગણાય છે. આ તફાવતને કારણે ઓછા કમિશનવાળા વ્યવહારોમાં પેમેન્ટનો ખર્ચ વધુ અસરકારક બને છે. આગામી દિવસોમાં વધુ ઑનલાઇન માર્કેટપ્લેસ UPI પેમેન્ટ સ્વીકારવાનું બંધ કરી શકે તેવી શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.

આ પણ વાંચો: Opening Bell: શેરબજારની સકારાત્મક શરૂઆત

આ પણ જુઓ:

Watch onYouTube