Gujarat

ગુજરાત બનશે કોમર્શિયલ પાયલટ તાલીમનું National Hub, 5 નવા FTO ઉમેરાશે

ગુજરાતમાં કોમર્શિયલ પાયલટ તાલીમનું ઇકોસિસ્ટમ વધુ મજબૂત બનવા જઈ રહ્યું છે. રાજ્યમાં હાલમાં 5 FTO કાર્યરત છે અને વધુ 5 FTO શરૂ થવાથી સંખ્યા 10 થશે.રાજ્યની FTO સંસ્થાઓ અત્યાર સુધીમાં 5,200થી વધુ એવિએશન વિદ્યાર્થીઓને તાલીમ આપી ચૂકી છે અને 3,200થી વધુ CPL ધારકો તૈયાર કર્યા છે.

desk@kuberanowPublished On : 6 Oct 2026

Vadodara — Gujarat Pilot Training HubAI Generated Image

ગુજરાતમાં સિવિલ એવિએશનનું માળખું વિસ્તરી રહ્યું છે અને કોમર્શિયલ પાયલટ તાલીમ માટે રાજ્યનું મહત્વ વધ્યું છે. રાજ્યમાં હાલમાં પાંચ Flying Training Organisations (FTOs) કાર્યરત છે અને વધુ પાંચ FTO ટૂંક સમયમાં શરૂ થવાની તૈયારીમાં છે. આ તમામ સંસ્થાઓ શરૂ થયા બાદ ગુજરાતમાં કુલ 10 FTOનું નેટવર્ક બનશે.

ગુજરાતમાં FTOની સંખ્યા 10 થશે

ગુજરાત સરકારે Civil Aviation Department અને Gujarat State Aviation Infrastructure Company Limited (GUJSAIL) મારફતે રાજ્યમાં FTOનું ઇકોસિસ્ટમ વિકસાવ્યું છે. હાલમાં રાજ્યમાં પાંચ FTO કાર્યરત છે. તેમાંથી ચાર રાજ્ય માલિકીની મહેસાણા અને અમરેલી એરસ્ટ્રિપ્સ પર કાર્યરત છે, જ્યારે એક FTO ભાવનગર એરપોર્ટ ખાતે ભારતીય એરપોર્ટ ઓથોરિટી દ્વારા ફાળવવામાં આવેલી જમીન પર કાર્યરત છે. મહેસાણામાં સ્કાયનેક્સ એરો પ્રા. લિ. અને બ્લૂ રે એવિએશન પ્રા. લિ., અમરેલીમાં વિઝન ફ્લાઇંગ ટ્રેઇનિંગ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ અને ગુજરાત ફ્લાઇંગ ક્લબ, જ્યારે ભાવનગરમાં દુનેસ એવિએશન પ્રા. લિ. કાર્યરત છે. વધુ પાંચ FTO શરૂ થયા બાદ ગુજરાતમાં કુલ 10 સંસ્થાઓનું નેટવર્ક ઊભું થશે.

5,200થી વધુ વિદ્યાર્થીઓને તાલીમ

ગુજરાતની FTO સંસ્થાઓએ અત્યાર સુધીમાં સંયુક્ત રીતે 5,200થી વધુ એવિએશન વિદ્યાર્થીઓને તાલીમ આપી છે. આ ઉપરાંત 3,200થી વધુ વિદ્યાર્થીઓને Commercial Pilot Licence (CPL) ધારક તરીકે તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે. હાલમાં આ સંસ્થાઓમાં 200થી વધુ ભાવિ પાયલટોને તાલીમ આપવામાં આવી રહી છે. આ ઇકોસિસ્ટમમાં ગુજરાત ફ્લાઇંગ ક્લબનું પણ વિશેષ સ્થાન છે. વર્ષ 1958માં વડોદરા એરપોર્ટ ખાતે તેની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી અને તે લાંબા સમયથી કાર્યરત DGCA માન્ય ફ્લાઇંગ ટ્રેનિંગ સંસ્થાઓમાંની એક છે.

PPP મોડલથી FTOનું વિસ્તરણ

રાજ્ય સરકાર Civil Aviation Department મારફતે Public-Private Partnership (PPP) મોડલ હેઠળ FTOના વિકાસ પર કામ કરી રહી છે. આ માળખા હેઠળ રાજ્ય માલિકીના એરપોર્ટ અને એરસ્ટ્રિપ્સ પર આશરે 1,500 ચોરસ મીટર જમીન પારદર્શક બિડિંગ પ્રક્રિયા દ્વારા પાત્ર ઓપરેટરોને ફાળવવામાં આવી છે. આ પહેલનો હેતુ કુશળ એવિએશન માનવબળ તૈયાર કરવાનો અને ખાનગી રોકાણને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.

પાયલટની વધતી માંગ વચ્ચે ગુજરાતનું એવિએશન ઇકોસિસ્ટમ

ભારતનું સિવિલ એવિએશન ક્ષેત્ર વધતા પેસેન્જર ટ્રાફિક, પ્રાદેશિક કનેક્ટિવિટીના વિસ્તરણ અને સ્થાનિક એરલાઇન્સ દ્વારા નવા વિમાનોની ખરીદીના કારણે વિકસી રહ્યું છે. આપવામાં આવેલી માહિતી અનુસાર, ભારતીય એરલાઇન્સે સંયુક્ત રીતે આશરે 1,700 નવા વિમાનોના ઓર્ડર આપ્યા છે. તેના કારણે આગામી વર્ષોમાં અંદાજે 25,000થી 30,000 કોમર્શિયલ પાઇલટોની માંગ ઊભી થવાની શક્યતા દર્શાવવામાં આવી છે. આ તકને ધ્યાનમાં રાખીને ગુજરાતે પાયલટ તાલીમ માટે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકસાવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે.

અનુકૂળ હવામાનથી ગુજરાતને લાભ

પાયલટ તાલીમ માટે ગુજરાતને અનેક પરિબળોનો લાભ મળે છે. રાજ્યમાં આખું વર્ષ ફ્લાઇંગ માટે અનુકૂળ હવામાન, એરપોર્ટ અને એરસ્ટ્રિપ્સનું નેટવર્ક તથા રાજ્ય માલિકીનું એવિએશન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઉપલબ્ધ છે. આ ઉપરાંત રાજ્યનું ઔદ્યોગિક અને લોજિસ્ટિક્સ સપોર્ટ, માર્ગ જોડાણ અને રોકાણકારોને અનુકૂળ નીતિ પણ FTO ઇકોસિસ્ટમના વિકાસ માટે મહત્વપૂર્ણ ગણાવવામાં આવી છે.

FTO વધવાથી રોજગારી અને સંલગ્ન ક્ષેત્રોને વેગ

નવા FTO શરૂ થવાથી માત્ર પાયલટ તાલીમનું માળખું જ નહીં, પરંતુ એવિએશન સાથે જોડાયેલા અન્ય ક્ષેત્રોમાં પણ તકો ઊભી થવાની શક્યતા છે. FTO માટે એરક્રાફ્ટ, સિમ્યુલેટર્સ, મેન્ટેનન્સ હેંગર્સ, ફ્યુઅલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, ક્લાસરૂમ્સ, હોસ્ટેલ અને વહીવટી સુવિધાઓમાં રોકાણ જરૂરી બને છે. આ સાથે Commercial Flying Instructors, Aircraft Maintenance Engineers, Flight Dispatchers, Operations Officers, Safety Professionals, વહીવટી કર્મચારીઓ અને Ground Support Staff માટે રોજગારીની તકો ઊભી થઈ શકે છે.

વધતા FTO નેટવર્કથી Aircraft Maintenance, Repair and Overhaul (MRO), Aviation Fuel Services, Flight Simulators, Aerospace Manufacturing, Drone Pilot Training, Aviation Software અને Consultancy Services જેવા સંલગ્ન ક્ષેત્રોને પણ વેગ મળવાની શક્યતા છે.